Thực hành đọc: Prô-mê-tê bị xiềng (Trích – Ét-sin)

1. Tìm hiểu chung

• Ét-sin (525 – 456 TCN): nhà viết kịch Hy Lạp cổ đại, được xem là "cha đẻ của bi kịch".
• Prô-mê-tê bị xiềng: vở bi kịch khai thác thần thoại về Prô-mê-tê — vị thần đã lấy cắp lửa trời trao cho loài người và dạy họ nhiều tri thức, nên bị thần Dớt trừng phạt: xiềng vào vách đá, chịu đau đớn ngày đêm.
• Đoạn trích: gồm lời hỏi của nhạc trưởng (đội hợp xướng) về lí do Prô-mê-tê bị trừng phạt và lời đáp của Prô-mê-tê.

2. Gợi ý đọc hiểu

2.1. Xung đột

Xung đột giữa Prô-mê-tê — đại diện cho lòng nhân ái, trí tuệ, sự hi sinh vì con người — và thần Dớt — đại diện cho quyền lực độc đoán, tàn nhẫn.

2.2. Lời thoại của Prô-mê-tê

• Kể lại những gì mình đã làm cho loài người: trao lửa, dạy chữ, dạy cách tính toán, nghề nghiệp…
• Không hối hận, không van xin; thà chịu cực hình còn hơn khuất phục.
• Lời thoại giàu tính biện luận, trang trọng, thể hiện ý chí và bản lĩnh.

2.3. Vẻ đẹp bi tráng

Prô-mê-tê thất bại về thể xác nhưng chiến thắng về tinh thần — đúng như đặc điểm nhân vật bi kịch. Hình tượng ấy trở thành biểu tượng muôn đời cho tinh thần hi sinh vì con người và khát vọng tự do.

3. Tổng kết

• Nội dung: ca ngợi Prô-mê-tê — biểu tượng của trí tuệ, lòng nhân ái, tinh thần hi sinh và ý chí bất khuất.
• Nghệ thuật: xung đột gay gắt; lời thoại giàu triết lí; khắc họa nhân vật qua đối thoại, độc thoại; ngôn ngữ trang trọng, giàu biểu cảm.

4. Phiếu so sánh ba nhân vật bi kịch