Lớp 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống · Viết
Viết: Nghị luận so sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện
Mục tiêu bài học
- Xác định cơ sở và phương diện so sánh hai tác phẩm truyện.
- Lập dàn ý so sánh theo phương diện.
- Chỉ ra điểm tương đồng, khác biệt và lí giải.
- Đánh giá giá trị, đóng góp riêng của mỗi tác phẩm.
1. Yêu cầu của kiểu bài
- Giới thiệu hai tác phẩm và cơ sở để so sánh (cùng đề tài, cùng kiểu nhân vật, cùng thể loại, cùng thời kì…).
- Xác định các phương diện so sánh: đề tài, chủ đề, nhân vật, tình huống, người kể, điểm nhìn, ngôn ngữ, giọng điệu…
- Chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt, lí giải nguyên nhân (thời đại, phong cách tác giả…).
- Đánh giá giá trị, đóng góp riêng của mỗi tác phẩm.
2. Hai cách tổ chức thân bài
| Cách | Mô tả | Ưu điểm |
|---|---|---|
| So sánh theo từng phương diện | Mỗi luận điểm là một phương diện, xét cả hai tác phẩm | Làm nổi bật sự đối chiếu, nên ưu tiên |
| Phân tích lần lượt từng tác phẩm rồi so sánh | Phân tích tác phẩm A, rồi B, cuối cùng chỉ ra giống – khác | Dễ viết nhưng dễ rời rạc |
3. Dàn ý chung
- Mở bài: giới thiệu hai tác phẩm, cơ sở so sánh và vấn đề.
- Thân bài: thông tin chung về từng tác phẩm → so sánh theo các phương diện (tương đồng, khác biệt, có dẫn chứng) → lí giải → đánh giá.
- Kết bài: khẳng định giá trị riêng của mỗi tác phẩm; ý nghĩa của việc so sánh.
4. Gợi ý đề
- So sánh tiếng cười trào phúng trong Xuân Tóc Đỏ cứu quốc với một truyện trào phúng khác em đã học.
- So sánh hình ảnh gia đình trong Mùa lá rụng trong vườn và Vợ nhặt.
| Tiêu chí tự đánh giá | Đạt |
|---|---|
| Nêu rõ cơ sở so sánh | ☐ |
| So sánh trên ít nhất hai phương diện, có dẫn chứng | ☐ |
| Có lí giải sự khác biệt | ☐ |
| Đánh giá công bằng giá trị mỗi tác phẩm | ☐ |
