Lớp 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống · Đọc hiểu
Thực hành đọc: Cẩn thận hão (Trích Thợ cạo thành Xê-vin – Bô-mác-se)
Mục tiêu bài học
- Vận dụng tri thức về hài kịch để tự đọc văn bản mới.
- Nhận biết tình huống, xung đột và các nhân vật.
- Phân tích nghệ thuật gây cười qua cuộc đấu trí.
- So sánh với các văn bản hài kịch đã học.
1. Tìm hiểu chung
- Bô-mác-se (1732 – 1799): nhà soạn kịch Pháp thời trước Đại cách mạng 1789; hài kịch của ông là đỉnh cao sân khấu Pháp thế kỉ XVIII, với tiếng cười tiễn đưa cái cũ, chào đón cái mới. Tác phẩm tiêu biểu: Thợ cạo thành Xê-vin (1775), Đám cưới Phi-ga-rô (1784).
- Vở Thợ cạo thành Xê-vin: ca ngợi trí thông minh của anh thợ cạo Phi-ga-rô, đề cao tình yêu tự do, phê phán thói chuyên quyền.
- Đoạn trích: phần cuối vở kịch — nhờ mưu trí của Phi-ga-rô, bá tước An-ma-vi-va và Rô-din làm phép cưới; lão bác sĩ Bác-tô-lô, kẻ muốn giam giữ và cưới Rô-din, "cẩn thận" đủ đường mà vẫn thất bại.
2. Gợi ý đọc hiểu
2.1. Nhan đề
"Cẩn thận hão": Bác-tô-lô đề phòng mọi thứ, khóa cửa, canh giữ — nhưng chính sự đa nghi, tham lam khiến lão bị lừa. Sự cẩn thận ấy là "hão", vô ích.
2.2. Cuộc đấu trí
- Phi-ga-rô: thông minh, nhanh nhạy, mưu mẹo, đứng về phía tình yêu chân chính.
- Bác-tô-lô: đại diện cho tham vọng, gian xảo, chuyên quyền.
- Tình huống dở khóc dở cười liên tiếp; lời thoại sắc sảo, đối đáp nhanh.
2.3. Thông điệp
Trí tuệ và tình yêu tự do chiến thắng sự chuyên quyền; chính nghĩa và công lí được khẳng định.
3. Phiếu so sánh
| Tiêu chí | Nhân vật quan trọng | Giấu của | Cẩn thận hão |
|---|---|---|---|
| Tình huống gây cười | Nhận lầm | ||
| Thói tật bị phê phán | |||
| Thủ pháp nổi bật | |||
| Thông điệp |