Lớp 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống · Nói và nghe
Nói và nghe: Trình bày ý kiến đánh giá, bình luận một vấn đề xã hội
Mục tiêu bài học
- Chọn vấn đề xã hội phù hợp để trình bày.
- Tìm ý, lập dàn ý bài nói rõ ràng.
- Trình bày thuyết phục, kết hợp ngôn ngữ và phi ngôn ngữ.
- Lắng nghe, phản hồi và tranh luận văn minh.
1. Gợi ý đề tài
- Nghiện mạng xã hội; trào lưu "sống ảo".
- Người trẻ trước áp lực xã hội; lối sống khép kín, ngại giao tiếp.
- Phát ngôn có trách nhiệm trên không gian mạng.
- Học đại học có phải con đường duy nhất để thành công?
- Biết lắng nghe trong cuộc sống.
2. Tìm ý
| Câu hỏi | Ghi chú |
|---|---|
| Vấn đề là gì? Vì sao đáng quan tâm? | |
| Bản chất của vấn đề? | |
| Các khía cạnh, biểu hiện, bằng chứng? | |
| Ý kiến trái chiều và cách phản biện? | |
| Bài học, giải pháp? |
3. Dàn ý mẫu: "Biết lắng nghe – điều kì diệu của cuộc sống"
- Mở đầu: dẫn dắt bằng một tình huống quen thuộc; nêu vấn đề.
- Triển khai:
- "Nghe" là tiếp nhận âm thanh; "lắng nghe" là chú tâm thấu hiểu người khác.
- Lắng nghe giúp thấu hiểu, gắn kết, giải quyết mâu thuẫn, học hỏi.
- Thực trạng: nhiều người chỉ nghe để đáp lại, mải nhìn điện thoại khi trò chuyện.
- Phản biện: lắng nghe không có nghĩa là luôn đồng ý; cần chọn lọc, giữ chính kiến.
- Giải pháp: tập trung, không ngắt lời, đặt câu hỏi, phản hồi chân thành.
- Kết thúc: khẳng định giá trị của lắng nghe; lời kêu gọi.
4. Khi trình bày và trao đổi
- Nói rõ quan điểm ngay từ đầu; mỗi ý có bằng chứng.
- Giọng nói tự tin, ánh mắt bao quát, cử chỉ tự nhiên.
- Người nghe ghi chép, đặt câu hỏi, phản biện dựa trên lí lẽ, không công kích cá nhân.
| Tiêu chí | Tốt | Cần cố gắng |
|---|---|---|
| Vấn đề và quan điểm rõ ràng | ☐ | ☐ |
| Lí lẽ, bằng chứng thuyết phục | ☐ | ☐ |
| Phản hồi câu hỏi, ý kiến trái chiều tốt | ☐ | ☐ |
| Phong thái, ngôn ngữ cơ thể phù hợp | ☐ | ☐ |
