Viết: Báo cáo nghiên cứu về một vấn đề văn hóa truyền thống Việt Nam

1. Học từ bài viết tham khảo

Bài tham khảo trong sách nghiên cứu ngôn ngữ đối thoại trong chèo. Người viết:

• Nêu vấn đề: vai trò quan trọng của lời thoại trong nghệ thuật chèo.
• Xác định định hướng: nghiên cứu từ những vở chèo cụ thể để rút ra quy luật riêng.
• Chọn phương pháp: xem lời văn trong chèo là ngôn ngữ sân khấu, lấy hiệu quả diễn xuất làm tiêu chuẩn.
• Trình bày kết quả qua các luận điểm, ví dụ: lời thoại mang tính tư tưởng; lời thoại có nhịp điệu, âm luật; ngôn ngữ chèo có tính ước lệ; có ba dạng: nói thường, nói có vần luật và hát.
• Kết luận: tổng kết kết quả và gợi mở những vấn đề chưa giải quyết.

2. Dàn ý chung

1. Đặt vấn đề: nêu động cơ, niềm hứng thú khi chọn đề tài; gọi tên vấn đề nghiên cứu.
2. Giải quyết vấn đề: lần lượt trình bày, đánh giá từng khía cạnh (bao quát → phân tích từng mặt → trao đổi với quan điểm khác → khuyến nghị).
3. Kết luận: khái quát ý nghĩa của vấn đề và kết quả nghiên cứu.
4. Tài liệu tham khảo: tác giả, năm, tên tài liệu, nơi công bố.

3. Gợi ý đề tài

• Đặc điểm lời thoại của nhân vật Xúy Vân (nội dung: tâm tư nhân vật được bộc lộ; hình thức: sự luân phiên các điệu hát, vận dụng ca dao).
• Tiếng cười trong tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến.
• Nhân vật chú Tễu trong múa rối nước.
• Một lễ hội truyền thống ở địa phương em: nguồn gốc, nghi lễ, giá trị hôm nay.

4. Quy trình

1. Chuẩn bị: chọn đề tài vừa sức; đặt câu hỏi nghiên cứu.
2. Thu thập tư liệu: đọc sách, bài nghiên cứu; xem các vở diễn qua nguồn chính thống; phỏng vấn nghệ nhân, người cao tuổi (nếu có).
3. Xử lí: đối chiếu, chọn lọc, sắp xếp thành luận điểm.
4. Viết và chỉnh sửa: trích dẫn chính xác, có cước chú; kiểm tra tính logic.

Một báo cáo tốt không cần dài, nhưng phải trả lời được câu hỏi nghiên cứu bằng bằng chứng rõ ràng và nguồn đáng tin cậy.

5. Bảng kiểm